بسیاری از افراد فکر میکنند چرم گیاهی به تازگی تولید و وارد بازار شده؛ این در حالیست که تاریخ اولین چرم گیاهی تولید شده به اواخر قرن نوزدهم بر میگردد. در جریان جنگ جهانی، چرم حیوانی نیز از جمله کالاهایی بود که جیره بندی شد. بنابراین کارخانههای آلمانی اقدام به تولید چرم گیاهی کرده و شروع کننده این راه بودند. سال 1920 دومین باری بود که چرم مصنوعی یا گیاهی تولید شد. این چرم که توسط شرکت لاستیک سازی آمریکایی ساخته و تولید شد، نایوگاید نامیده شده و به دلایلی از جمله ظاهری که شبیه چرم طبیعی بود، مورد توجه و استقبال مردم قرار گرفت.
مراحل تولید چرم گیاهی
اولین مرحله تولید چرم گیاهی، انتخاب الیاف پلی استر یا کتان به عنوان ماده پایه میباشد. به جز این دو الیاف، از الیاف دیگری نیز استفاده میشود اما این دو، بهترین نوع الیاف پایه هستند. الیاف پلی استر نیز به دلیل قابلیت بازیافت شدن، بهترین گزینه جهت ماده پایه میباشند. دومین مرحله، استفاده از مادهای پلاستیکی برای برقراری اتصال و پیوند بین مواد از جمله پلی وینیل کلراید (PVC) و یا پلی اورتان (PU) میباشد. این دو ماده پلاستیکی نیز از سوختهای فسیلی ساخته میشوند که همین امر باعث میشود برای محیط زیست مضر باشند. بنابراین که لزوماً تمامی چرمهای گیاهی نیز برای محیط زیست و حیوانات بی ضرر نیستند. در مرحله سوم ماده پلاستیکی را ذوب کرده و باعث اتصال پلاستیک و ماده پایه میشوند. مرحله چهارم، آخرین مرحلهی تولید چرم گیاهی میباشد. در این مرحله چرم گیاهی به دست آمده را با کمک دستگاه برش زن و با توجه به محصول مورد نظر، برش میدهند. ابعاد برش این چرم به کاربرد محصولی که چرم قرار است برای ساخت آن مورد استفاده قرار گیرد و در نهایت نوع چرم بستگی دارد.
انواع چرم گیاهی
بسیاری از افراد معتقدند چرم گیاهی تنها از یک سری پلاستیک ساخته شده و دارای تنوع نمیباشد. این در صورتی است که چرم گیاهی نیز انواع مختلفی داشته و از انواع گیاهان به دست میآید.
چرم آناناس
این چرم یکی از هوشمندانه ترین و در عین حال جالبترین چرمهای گیاهی میباشد. چرم آناناس که چرم پیناکس نیز نامیده میشود، بافتی محکم و بسیار مشابه بات چرم طبیعی دارد؛ توسط شرکت Ananas Anam تولید شده و از جمله تحولات صنعت چرم میباشد. دکتر کارمن که پی پیدا کردن جایگزینهایی برای چرم طبیعی و به جهت جلوگیری از آسیب به محیط زیست بود، پس از تحقیقات فراوان موفق شد این چرم را که از برگ درخت آناناس ساخته میشد، به مردم معرفی کند. بخشی از آناناس جهت تولید چرم و بخش دیگری از آن به فروشگاههای مواد غذایی ارسال میشوند.
چرم قهوه
چرم قهوه از محبوبترین چرمهای گیاهی میباشد که امروزه طرفداران بسیار زیادی را پیدا کرده است. آلیس جنبرگ، کارآفرین مد سبز اولین فردی بود که اقدام به تولید چرم گیاهی از قهوه کرد. آلیس با گرفتن تفالههای قهوه از کافههای مختلف و تمیز و خشک کردن آنها، توانست با آسیاب کردن آنها به پودری دست یابد که ترکیب این پودر با مواد افزودنی و متصل کننده، باعث ساخت چرم قهوه شد. اگرچه باید بدانید به عنوان مثال کفشی که از چرم گیاهی قهوه ساخته میشود، تنها دارای روکشی از قهوه میباشد و تمام کفش از این ماده ساخته نشده است. یک شرکت تایوانی نیز یکی دیگر از مصرف کنندگان چرم قهوه میباشد که توانست فیبرهایی ضد بو، سریع در خشک شدن و مقاوم در برابر اشعه ماورای بنفش از قهوه ساخته و از آنها برای ساخت لباس استفاده کند.
چرم چوب پنبه
چرم چوب پنبه از جمله جالبترین چرمهای گیاهی میباشد. در فرایند ساخت چرم چوب پنبه، تنها به لایهی بیرونی درختان بلوط نیاز است و همین امر باعث جلوگیری از قطع این درختان میشود. درخت بلوط در اسپانیا و پرتغال وجود داشته و در صورتی که 25 سال داشته باشد، بهترین گزینه برای ساخت چرم چوب پنبه است. چوب پنبهها پس از 6 ماه خشک میشوند و بنابراین پخته یا بخارپز میشوند. این امر باعث منعطف شدن چوب پنبه میشود. سپس چوب پنبه را فشرده و گرم میکنند تا پس از تبدیل آن به بلوکهایی، با دستگاه مخصوص آن را برش دهند. قابل بازیافت و طبیعی بودن، تخریب پذیر بودن، عدم آسیب به محیط زیست، جلوگیری از بیابان زدایی و جنگل زدایی، ضد آب بودن، مقاومت در برابر سایش، استحکام و طول عمر بالا از جمله مزایای این چرم گیاهی میباشد. ناسا از این چرم در شاتلهای فضایی خود استفاده میکند و این امر نشان دهندهی استحکام بسیار بالای این چرم میباشد. از این چرم جهت تولید انواع کمربند، کیف پول، کفش و اکسسوریهای چرمی استفاده میشود.
چرم قارچ
تبدیل کلاهکهای قارچ به چرمی که بتوان با کمکش بسیاری از محصولات چرمی را تولید کرد، از دو روش کلی دباغی و یا سلول های میسیلیوم انجام میگیرد. چرم قارچ دارای قابلیت تنفس بیشتری نسبت به چرم حیوانی بوده و در بیشتر مواقع تجدید پذیر میباشد. از این چرم طبیعی در ساخت انواع کیف و کفش چرم گیاهی، کمربند و سایر محصولات چرمی استفاده میشود. کیف چرم زنانه و کفش چرم زنانه با کلاهک های قارچی برای خانوم های گیاه خوار بسیار جذاب می باشد.
چرم سیب
فرایند ساخت چرم سیب بسیار جالب میباشد. در این فرایند، تفالهی سیب خشک شده و سپس تبدیل به پودر میشود. پس از ترکیب رنگدانهها و ماده پایدار کننده و پوشش دهنده با تفالهی پودر شدهی سیب، ای مخلوط را روی یک بوم پهن میکنند؛ این مخلوط پس از مدتی سفت شده و به عنوان چرم گیاهی مورد استفاده قرار میگیرد. یکی دیگر از روش های سخت چرم سیب نیز استفاده از هستهها و پوستهای آن میباشد. در این روش ازدانهها و پوستهای دور ریخته شده به همراه تفالهی سیب استفاده میشود و پس از پوره کردن آنها و پهن کردن این مخلوط بر روی یک ورق جامد، رطوبت این مخلوط از بین رفته و میتوان آن را با یک پلی اورتان چرم گیاهی ترکیب کرده و از آن جهت ساخت محصولات چرمی متفاوت استفاده کرد. Luxtra London، Womsh، Happy Genie، Veerah وApple girl از جمله برندهای مطرحی هستند که از این چرم جهت ساخت محصولات رمی استفاده میکنند. یک برند در روتردام هلند در کنار سیب، از انبه نیز جهت ساخت چرم گیاهی و طبیعی استفاده میکند. قابلیت تنفس و ضد آلرژی بودن از مزایای این چرم میباشد.
چرم انگور
چرم انگور توسط یک شرکت ایتالیایی به نام Vegea تولید شده و مورد استفاده قرار میگیرد. این شرکت مدعی شده است میتواند از تفالهی انگور و بدون افزودن هیچ مادهی شیمیایی دیگری، چرم انگور بسازد. چرم ساخته شده از انگور در ساخت بسیاری از محصولات چرم از جمله کیف و کفش، البسه و در صنایع خودروسازی مورد استفاده قرار میگیرد. جالب است بدانید ساخت این چرم بسیار کم هزینه و راحت میباشد چرا که نرخ مصرف شراب انگور در این کشور بالا و در نتیجه تفاله های بسیاری از انگور موجود میباشد. این شرکت نیز به کمک شرکت Bently، اقدام به ساخت چرمی کرده که در فضای داخلی خودروها مورد استفاده قرار میگیرد.
چرم ذرت
این چرم از زبالههای ذرت ساخته میشود و توسط برند کفش پاریسی Veja تولید و به بازار عرضه میشود. این برند در ابتدا قصد داشت سری کفش ورزشیای را تولید کند؛ اما به این نتیجه رسید که این کفشها در صورت ساخته شدن از چرم صنعتی باعث آسیب به محیط زیست میشوند. بنابراین این برند مدتی طولانی ( 5 سال ) را صرف تحقیق و تلاش جهت ساخت محصولی جدید که دقیقاً شبیه چرم طبیعی میباشد نمود و آخر به چرم گیاهی ذرت رسیدند. این برند پس از ساخت چرم طبیعی از تفالههای ذرت؛ اقدام به تولید کفش ورزشی ساخته شده از این چرم نمود. هدف اصلی این برند جهت ساخت این کفشها و استفاده از چرم طبیعی ذرت؛ جلوگیری از آسیب بیشتر به جنگلهای برزیل و خسارات وارد شده به کره زمین میباشد.
چرم انبه
چرم انبه یکی دیگر از چرمهای گیاهی میباشد که جایگزین چرم حیوانی شده است. برند Luxtra نیز همانند بسیاری از برندهای ذکر شده، به دنبال نگرانی جهت آسیبهایی که چرم طبیعی به حیوانات و محیط زیست وارد میکرد، اقدام به تولید محصولاتی از چرم انبه نمود.
چرم کاکتوس
چرم کاکتوس که به نام چرم Desserto نیز نامیده میشود، توسط دو کارآفرین مکزیکی کشف شد. این دو کارآفرین به نامهای آدرین لوپز ولارده و مارته کازارز به دنبال چرمی گیاهی بودند و در کمال تعجب، دریافتند چرم کاکتوس بافت و ظاهری بسیار مشابه چرم طبیعی دارد. کاکتوس به وفور در مکزیک پیدا میشود، به آب کمی نیاز داشته و به دلیل بافت خود مشابه پوست حیوانات میباشد؛ تمام این دلایل چرم کاکتوس را به گزینهی بسیار مناسبی جهت جایگزینی چرم طبیعی تبدیل میکنند. هنگامی که برگهای گیاه کاکتوس رسیده، بالغ و بزرگ میشوند؛ این برگها چیده شده و پس از پوره شدن در آفتاب خشک میشوند. این پورهها سپس با مواد طبیعی رنگ شده و میتوانند گواهینامهی ارگانیک را دریافت کرده و جهت ساخت بسیاری از محصولات چرم مورد استفاده قرار گیرد. در فرایند ساخت چرم کاکتوس تنها از برگها استفاده میشود و نیازی به استفاده از هستهی کاکتوس نیست. برای برداشت مجدد برگها بین ۶ تا ۸ ماه صبر نیاز است تا برگها رشد گرده و بالغ شوند. این چرم در سال ۲۰۱۹ معرفی شد و بنابراین همچنان در مراحل رشد خود میباشد و اگرچه از تنوع رنگی بالایی برخوردار است، همچنان در حال پیشرفت و رشد میباشد. چرم کاکتوس بر خلاف بسیاری از چرمهای دیگر علاوه بر این که قابلیت تنفس دارد، به محیط زیست آسیبی وارد نکرده و از این نظر یکی از بهترین چرمها جهت ساخت محصولات چرمی میباشد.
چرم نارگیل
از دیوارهی داخلی و سلولی میوهی نارگیل و آب نارگیل، چرم گیاهی ساخته میشود. این چرم برای اولین بار توسط دو کارآفرین خلاق انجام گرفت. الیاف موز یا مالائی نیز یکی دیگر از چرمهای گیاهی میباشد. مالائی از سلولز باکتریایی رشد یافته که چربی شیر نامیده میشود. چربی شیر بر روی ضایعات میوههایی از جمله نارگیل، گیاه سیزال ( آگاو ) و الیافی طبیعی که از ساقه موز ساخته میشوند؛ شکل میگیرد. این باکتری با تخمیر الیاف طبیعی موز، آن را خشک کرده و بافتی مثل چرم طبیعی به آن میدهد. این چرم برای محیط زیست مضر نمیباشد، تجزیه پذیر و مقاوم در برابر آب میباشد و به همین دلیل از جمله بهترین چرمهای وگان میباشد. این چرم همچنین به دلیل داشتن مقاومتی بیشتر از چرم کاغذی، در صنعت نساجی کاغذ نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
چرم گیاهی اگرچه تاریخچهای طولانی دارد،به سرعت در حال پیشرفت میباشد. چرم گیاهی امروزه از انواع گیاهان و میوهها ساخته شده و از کیفیت بالایی نیز برخوردار میباشد. چرم گیاهی یا چرم وگن گزینهی بسیار مناسبی برای تمام افراد از جمله گیاهخواران و حامیان محیط زیست میباشد.

