هنگامی که اول صبح پای خود را زمین می گذارید درد شدیدی در ناحیه کف پا احساس می کنید که توان راه رفتن را از شما می گیرد. یکی از دلایلی که باعث ایجاد این درد می شود خار پاشنه یا Heel spur است. در این مقاله تصمیم داریم اطلاعات مفیدی درباره این عارضه و روش درمان آن در اختیار شما قرار دهیم.
خار پاشنه چیست؟
التهاب پرده کف پا یا خار پاشنه ( فاشیای کف پا یا پلانتار) یکی از علل شایع درد پاشنه است. خار پاشنه یک زائده استخوانی است که از پایین پاشنه پا بیرون میزند، بدین صورت که روی رباطی ایجاد میشود که از ابتدا تا انتهای کف پا کشیده شده است و استخوان پاشنه را به انگشتها متصل میکند. این عارضه زمانی رخ می دهد که رسوبات کلسیم در قسمت پایین استخوان پاشنه ایجاد میشود، فرایندی که معمولا طی چند ماه رخ میدهد. اندازه این زائده استخوانی میتواند به ۲ سانتیمتر برسد، اما همیشه با چشم غیرمسلح دیده نمیشود. درد خار پاشنه از ناحیه پاشنه پا شروع شده و به سمت ناحیه کمان پا میرود.
علل ایجاد خار پاشنه چیست؟
رسوب ماده معدنی کلسیم در پاشنه پا در طی چند ماه، باعث بیرونزدگی استخوان در این قسمت میشود. این مشکل زمانی رخ میدهد که فشار زیادی روی رباطهای کف پا وارد شود.
خار پاشنه به طور ناگهانی پس از یک رویداد ورزشی ظاهر نمیشود، بلکه فشارهای مکرر ناشی از راه رفتن، پریدن یا دویدن روی سطوح سخت باعث بروز آن میشود. به همین دلیل، در بین ورزشکارانی که فعالیت زیاد دارند رایج است. پوشیدن کفشهای نامناسب هم در ایجاد این زائده استخوانی نقش دارد. سایر دلایل احتمالی عبارتاند از:
- آرتریت ( بیماریهای مفصلی )
- چاقی و اضافه وزن
- افزایش سن که انعطافپذیری کف پا را کاهش میدهد
- ایستادن برای مدت طولانی
- کاهش تولید روغن طبیعی پوست و خشکی پوست پا
- عدم مراقبت صحیح از پوست پا، از جمله تمیز کردن و ترطیب آن
- عوامل بیماریزا مانند قارچها و باکتریها
علائم خار پاشنه
اغلب علائم خار پاشنه پا به صورت واضح بروز نمیکند و پنهان است؛ اما میتواند با درد مزمن یا مداوم به خصوص در هنگام پیادهروی و دویدن همراه باشد و باعث التهاب در نقطهای که خار پاشنه تشکیل شده است، شود. علائم این عارضه معمولا شامل موارد زیر است:
- درد (به خصوص هنگام راه رفتن یا دویدن)
- التهاب
- تورم در جلوی پاشنه پا
عوارض خار پاشنه
بدون شک اختلال در راه رفتن مهمترین عارضه بیماری خار پاشنه است. درد ناشی از خار پاشنه باعث میشود هنگام راه رفتن تعادل مناسبی نداشته باشید. این امر به نوبه خود به ستون فقرات فشار وارد میکند و میتواند منجر به مشکلات پا ، زانو ، مفصل ران یا کمر شود.
درمان خار پاشنه پا
خوشبختانه شیوههای بسیار ساده و آسانی برای درمان خار پاشنه وجود دارند. بطور کلی سه روش برای درمان خار پاشنه توصیه می شود که عبارتند از : درمان بدون جراحی و در نهایت جراحی.
جراحی خار پاشنه تنها راهی است که شما را به طور کامل از شر این عارضه خلاص می کند. با این حال، پزشکان معمولا جراحی را برای مواردی توصیه میکنند که به سایر راهکارهای درمانی پاسخ نمیدهند. جراحی آخرین راه حل است، چون احتمال دارد به درد مزمن منجر شود.
درمان بدون جراحی
تمرینات کششی و تقویت کننده
تمرینات کششی با استفاده از وسایل خاص ممکن است علائم را تسکین دهد.
فیزیوتراپی
معمولا فیزیوتراپیست می تواند یک سری تمرینات را برای کشش فاشیای کف پا و تاندون آشیل و تقویت عضلات پایین پا به شما بدهد.
آتل شب
ممکن است پزشک توصیه کند که هنگام خواب آتل بپوشید که ساق پا و قوس پا را کشیده نگه دارد ۰ این امر باعث می شود شبها ناحیه کف پا و تاندون آشیل در حالت کشش قرار داشته باشد.
کفی ها
ممکن است پزشک برای کمک به توزیع مساوی فشار به کف پاها ، کفی (ارتز) برای شما تجویز کند که روزها بپوشید.
تزریق
تزریق داروی استروئیدی در ناحیه کف پا می تواند تسکین درد ایجاد کند. تزریق های متعدد توصیه نمی شود زیرا می تواند فاسیای کف پا شما را ضعیف کرده و احتمالاً باعث پارگی آن شود.
درمان موج شوک Extracorporeal shock wave therapy
در این روش امواج صوتی به سمت ناحیه دردناک پاشنه پا هدایت میشوند. این امواج باعث تحریک بهبودی بافت ها می شوند. این درمان معمولاً برای ورم کف پایی است که به درمانهای آسانتر پاسخ نداده است بکار می رود. برخی از مطالعات نتایج امیدوار کننده ای را نشان می دهند ، اما ثابت نشده است که به طور مداوم موثراست.
ترمیم بافت اولتراسونیک
این روش کم تهاجمی از تصویربرداری اولتراسوند برای هدایت کاوشگر یا پروب سوزنی به داخل بافت فاشیای کف پا استفاده می کند. با استفاده از انرژی اولتراسوند ، نوک پروب به سرعت مرتعش می شود تا بافت آسیب دیده شکسته شود ، سپس ساکشن یا مکش می شود و بافت های خراب از کف پا بیرون کشیده میشود تا فاسیا ترمیم شود.
جراحی
بر اساس تحقیقات، ۹۰ درصد بیماران بدون نیاز به عمل جراحی در عرض ۱۰ ماه بهبود مییابند. این فقط به عنوان یک گزینه تنها در مواردی است که درد شدید باشد و سایر درمان ها با شکست مواجه شوند. می تواند به صورت یک روش باز یا از طریق یک برش کوچک با بی حسی موضعی انجام شود.
بهبودی کامل بعد از جراحی به زمان نیاز دارد. رعایت نکات زیر در دوره نقاهت به بهبودی سریعتر شما کمک میکند:
استراحت دادن به پا
استفاده از کمپرس سرد
استفاده از تجهیزات حمایتی
سخن پایانی
بیماری خار پاشنه تحت هیچعنوان مسئله نگران کنندهای نیست. شما برای پیشگیری و درمان خار پاشنه کافی است کمی سبک زندگی خود را تغییر دهید. خار پاشنه زمانی به وجود میآید که فشار زیادی روی پا وارد شود. شما با رفع فشار میتوانید از ابتلا به این بیماری جلوگیری کنید. برای این منظور بهتر است مراقب کفشهایی که میپوشید باشید و در صورت لزوم وزن خود را کاهش دهید.