چند سالی است که جریان مد پایدار به راه افتاده و اکنون به نقطه اوج خود رسیده است؛ تا جاییکه مد مقطعی یا سریع دیگر نمیتواند وجود آن را نادیده بگیرد. اما مد پایدار چیست؟
مد پایدار حرکت و فرآیندی است که طی آن طراحی و تولید پوشاک به گونه ای انجام می شود که رعایت محیط زیست و عدالت اجتماعی را در نظر میگیرد. در راه مد پایدار، نه تنها تولید منسوجات و پوشاک، بلکه سیستم های اجتماعی، فرهنگی، زیست محیطی و مالی مورد توجه قرار می گیرد.
در واقع مد پایدار دقیقا برعکس مد سریع است. به این ترتیب به جای تشویق مردم به خرید بیشتر لباس از خرده فروشان و برندهایی که فقط به فکر خودشان هستند و برای دیگران و محیط زیست ارزشی قائل نیستند، مردم را به سمت خرید لباس های بهتر و بادوام تر سوق می دهند.
برخلاف مد سریع، مد پایدار مشتریان خود را ملزم میکند تا لباسهایی را که خریداری کردهاند برای مدت طولانیتری بپوشند تا تأثیر منفی صنعت مد بر محیط زیست را تا حد زیادی کاهش دهد.
طرفداران این مد بر این باورند که صنعت مد ممکن است متفاوت از آنچه در حال حاضر است عمل کند و به دنبال ایجاد ارزش های اخلاقی و ثروت بیشتر برای جامعه و در نهایت اقتصاد جهانی باشد تا برای منافع شخصی.
اهداف اصلی جنبش مد پایدار چیست؟
مد روز متناوب یا سریع در تولید محصولات صدمات جبران ناپذیری به محیط زیست وارد می کند. به عنوان مثال، از حجم زیادی از آب و آفت کش ها برای تولید پنبه و نفت خام برای تولید الیاف مصنوعی استفاده می کند. همچنین الیاف با مواد شیمیایی سمی رنگ آمیزی شده و منابع آب را آلوده می کند. در واقع، صنعت مد 20 درصد از آبی را که توسط تمام صنایع موجود آلوده می شود، آلوده می کند.
بدتر از همه این است که پوشاک تولیدی قبل از انقضا به عنوان منسوجات غیرقابل بازیافت در محل های دفن زباله قرار می گیرند. این مشکل سال به سال بدتر می شود. امروزه لباس های خود را در حالی که هنوز نو و نپوشیده هستند به سرعت دور می اندازیم. سالانه 300 هزار تن لباس به محل دفن زباله می رود و تنها 15 درصد از منسوجات مورد نیاز ما بازیافت می شود.
صنعت مد، به ویژه مد سریع، مسئول انتشار حداقل 10 درصد کربن در جو زمین است. این میزان انتشار کربن بیشتر از گازهای گلخانهای است که صنایع هوافضا و دریایی با هم تولید میکنند.
اخیراً افراد زیادی به میکروپلاستیک ها توجه کرده اند. این میکروالیاف پلاستیکی در منسوجات مصنوعی یافت میشوند که در هنگام شستن لباسها پوست کنده میشوند و دور ریخته میشوند. هر سال حدود 500000 تن ریز فیبر در نهایت از اقیانوس ها خارج می شود که آب را آلوده می کند و به حیات زیر آب آسیب می رساند. میکروفیبرها تجزیه نمی شوند و مسئول یک سوم آلودگی پلاستیکی اقیانوس ها هستند. اتفاقی که روز به روز بدتر می شود. اما مد پایدار با ویژگی هایی که دارد به محیط زیست آسیب نمی رساند.
تمامی مسائل زیست محیطی، بسیاری از کارشناسان و متخصصان را بر آن داشته تا نگاهی دوباره به صنعت مد بیندازند و راهی برای به حداقل رساندن این تخریب که در نهایت منجر به جنبش مد پایدار شد، بیابند.
مد پایدار در پی محقق کردن چند هدف زیر است:
- افزایش ارزش محصولات و تولیدات محلی
- طولانی کردن چرخه عمر مواد مورد استفاده در تولیدات
- افزایش ارزش لباسهایی که مد روز و مربوط به مقطع زمانی خاصی نیستند.
- کاهش مقدار ضایعات
- کاهش صدمه به محیطزیست ناشی از تولید و مصرف بسیار
- آموزش مردم برای استفاده هوشمندانه از لباس و تبدیل آنها به «مصرفکنندگان سبز» (حتی باید به مردم آموزش داد که برای برخی از مراسم خاص، لباس مناسب اجاره کنند.)
ویژگیهای مد پایدار چیست؟
مد پایدار از هفت اصل: سبز بودن محصولات، داشتن کیفیت بالا و بدون محدودیت زمانی، عادلانه و اخلاقی بودن، استفاده از لباسهای دست دوم، تعمیر و بازیافت لباس، اجاره و مبادله لباس و شخصیدوزی پیروی میکند.
بهطور کلی مد پایدار هنگام تولید لباس به موارد زیر کاملا توجه میکند:
- استفاده از پارچههای ارگانیک، طبیعی و زیست تجزیهپذیر (مواد زیستتجزیهپذیر بهوسیله میکروارگانیسمها به مواد یافتشدنی در طبیعت تجزیه میشوند )
- استفاده از پارچههای بازیافت شده
- استفاده از رنگهای غیرسمی
- بهکارگیری روشهای طراحی و برش الگو بدون ضایعات
- بسته بندی بدون استفاده از مواد پلاستیکی
- بهکارگیری تکنیکهای صنعتگری محلی یا سنتی
- بهکارگیری مدهای آهسته (منظور تولید مجموعهای محدود از لباسهایی که مناسب چهار فصل سال باشد .)
- تولید مدلهایی اقتصادی و بهصرفه
- تولید مدلهای لباس با ویژگیهای اقتصاد چرخشی (مانند لباسهایی که اجاره داده یا بازتولید و بازیافت میشوند .)
- تولید لباسهای با کیفیت و البته استفاده از لباسهای دست دوم
مد پایدار و جامعه
مد پایدار گاهی اوقات مد اخلاقی نامیده می شود. محصولاتی که به روش مد پایدار تولید میشوند، علاوه بر ویژگیهای ذکر شده، به ارزشهای اخلاقی و بخش اجتماعی مد نیز توجه دارند. به عنوان مثال به شرایط کاری افرادی که در این صنعت کار می کنند توجه کافی داشته باشید. محل کار این افراد معمولا دارای استانداردهای لازم و ایمن است.
برندهایی که از یک مد مداوم پیروی می کنند، دستمزد منصفانه ای به کارمندان خود می پردازند و عموماً در مورد حقوق شفاف هستند. در واقع یکی از ویژگی های اصلی این برندها شفافیت در تمامی فعالیت هایشان است.
مد پایدار و حیوانات
به این ترتیب حیوانات در هنگام ساخت لباس و در تمام مراحل آن آسیبی نمی بینند. در واقع از حیوانات در فرآیند تولید لباس یا محصولات آزمایشی (مانند محصولات زیبایی) استفاده نمی شود. البته، نباید مد وگان یا بدون ظلم را که عاری از آزار حیوانات است، با مد پایدار اشتباه بگیرید. اگرچه مد وگان از تولید پارچههای چرم، خز، ترمه، پشم، ابریشم، مار و پارچههای پر اجتناب میکند و اخلاقیتر به نظر میرسد، اما این مد نمیتواند ویژگیهای مد پایدار را تضمین کند. به عنوان مثال، بسیاری از جایگزین های پشم و چرم در مد وگان از پلاستیک استفاده می کنند.
چرم گیاهی؛ دری جدید به سوی صنعت مد و فشن
چرا باید به مد پایدار اهمیت دهیم؟
دانشمندان تقریباً به اتفاق آرا می گویند که سیاره ما در وضعیت اضطراری آب و هوایی قرار دارد. با انتشار کربن این روزها، کمتر از 11 سال فرصت داریم تا از آسیب های زیست محیطی دائمی و غیرقابل برگشت جلوگیری کنیم.
از آنجایی که صنعت مد پس از صنعت نفت، آلوده کننده ترین صنعت جهان است، باید هر چه سریعتر وارد عمل شویم و جلوی روشهای مخرب آن را بگیریم. در واقع مد پایدار از گزینه های سازگار با محیط زیست برای جلوگیری از هدر رفتن منابع طبیعی و تخریب زیستگاه ها و به حداقل رساندن آسیب، استفاده می کند.
با استفاده از روشی پایدار، برای تولید محصولاتی مانند پارچه، فقط از الیاف ارگانیک استفاده می شود و از مصرف بیش از حد آب و همچنین آفت کش ها خودداری می شود. زباله های پلاستیکی و نساجی، بازیافت شده و به مواد جدیدی برای مصارف دیگر تبدیل می شوند.
اکنون نسل جدیدی از برندهای مد پایدار که تأثیر نامطلوبی بر آب و هوا ندارند، وارد عرصه صنعت مد شده و نشان داده اند که می توانند کسب و کار خود را با کمترین آسیب به محیط زیست حفظ کنند و در عین حال محبوبیت همه را حفظ کنند.
باورهای غلط در مورد مد پایدار چیست؟
در دنیای مد پایدار نظرات زیادی وجود دارد مبنی بر اینکه افراد ممکن است علاقه ای نداشته باشند که از آسیب بیشتر به خاک جلوگیری کنند. اما بیشتر این باورها، باورهای نادرستی هستند که باید به آنها پرداخت. برخی از این باورها عبارتند از:
محصولات مد پایدار گران هستند
احتمالاً مهمترین مسئله هنگام خرید محصولات مد پایدار، قیمت است. بسیاری از مردم بر این باورند که این محصولات به قدری گران هستند که توانایی خرید آنها را ندارند. البته وقتی کتی را می بینید که مطابق با استانداردهای دوستدار محیط زیست و حقوق کارگری منصفانه ساخته شده است، طبیعی است که قیمت آن از محصولات مد مقطعی بیشتر است. اما همچنین باید توجه داشته باشید که بسیاری از محصولات مد مقطعی برای پوشش هزینه های تبلیغات و بازاریابی شما گران هستند.
مهم ترین نکته این است که در خرید و مصرف لباس، هوشمند باشید. به عنوان مثال، به جای خرید 5 پیراهن و 5 شلوار که پول زیادی روی دست شما می گذارد، می توانید دو شلوار و یک پیراهن متناسب با هر دو شلوار بخرید.
علاوه بر این، محصولات پایدار بعداً از بین می روند زیرا با دقت و کیفیت بالایی تولید می شوند. اما این کیفیت در لباس های مد سریع دیده نمی شود. گاهی اوقات از نظر کیفیت، یک لباس تولید مد پایدار می تواند به اندازه چند لباس مد مقطعی ارزش داشته باشد.
بنابراین در اصل پول بیشتری را صرف خرید لباس مد پایدار می کنید. و دقیقاً به همین دلیل است که انگلیسی ها می گویند: “من آنقدر ثروتمند نیستم که بتوانم جنس ارزان بخرم.”
با یک گل بهار نمیشود
اکثر مردم فکر می کنند، “خرید یک پیراهن یا شلوار مد ماندگار تفاوت چندانی ایجاد نمی کند” و این نظر میلیون ها نفر است.
اگر فکر می کنید تنها فردی در جهان هستید که به مد پایدار فکر می کنید، و هیچ کس در بازار نمی تواند نمونه ای از این مد را پیدا کند، بدانید که شما تنها نیستید که به محیط زیست و زمین اهمیت می دهید. اگر مزایای مد پایدار برای شما مهم است، از آن استقبال کنید.
لباسهای مد پایدار زشت و البته محدود هستند
این ممکن است در مورد لباس های 20 یا 30 سال گذشته صادق باشد، اما اکنون انواع لباس های زیبا و منحصر به فرد مد پایدار در بازار وجود دارد که می توانید مدل مورد نظر خود را انتخاب کنید.
علاوه بر این، مد پایدار لباسهای متنوعی را برای تمامی گروههای سنی، مردانه و زنانه تولید کرده است که گاهی اوقات برای انتخاب یکی از آنها با مشکل مواجه میشوید. تنوع پوشاک و محصولات مد پایدار روز به روز در حال افزایش است.
شناسایی برندهای اخلاقی سخت است
حقیقت این است که صنعت مد بسیار پیچیده است و هنوز آنطور که باید شفاف نیست. بنابراین ممکن است نتوانید اطلاعات دقیقی از برندهای مختلف به دست آورید. اما خبر خوب این است که این روزها با یک جستجوی ساده در اینترنت می توان برندهای فعال در حوزه مد پایدار را شناسایی کرد. از جمله برندهایی که از مد پایدار پیروی می کنند می توان به موارد زیر اشاره کرد:
لوی (Levi’s)، اورلین (Everlane)، گرلفرند (Girlfriend)، اوریبادی اند اوریوان (Everybody&Everyone)، تردآپ (ThredUP)، ریفورمیشن (Reformation)، آمورورت (Amour Vert)، آمور (Amour)، ورلوپ (Verloop)، کویانا (Cuyana)، اوترناون (Outerknown)، آدیداس (Adidas)، وجا (Veja)، نیکد کشمیر (Naked Cashmere)، مارا هافمن (Mara Hoffman)، پاتاگونیا (Patagonia)، اتیکا (Etica)
با حمایت از مد پایدار و هوشمندانه خرید کردن میتوانید از سیاره خاکیمان و محیطزیست حمایت کنید و در عین حال موجب پیشبرد اهداف مد پایدار و اخلاقی شوید. اگر شما هم روشهایی میشناسید که میتواند در این راه کمک باشد، خوشحال میشویم با ما در میان بگذارید.
