چرم همواره مد بوده و کالاهای چرمی در دسته کالاهای لوکس قرار میگرفتند. با گذشت زمان، چرم گیاهی نیز در کنار چرم طبیعی وارد صنعت چرم شده و به دلایل مختلفی توانست از کیفیت و در نهایت محبوبیت چرم طبیعی برخوردار گردد. گیاهانی که جایگزین حیوانات مختلف شده و به تولید کنندگان این امکان را دادند تا از چرم گاهی در کنار چرم طبیعی استفاده کرده و از آن در ساخت محصولات مختلف بهره ببرند، برای بسیاری از افراد از جمله گیاهخواران و مدافعان حقوق حیوانات بهترین گزینه جهت شیک پوشی در کنار عدم آسیب زدن به محیط زیست و حیوانات شدند. نکتهی مهم و جالب صنعت چرم گیاهی، پیشرفت آن میباشد؛ بدین گونه که چرم گیاهی امروزه از گیاهانی از جمله آناناس، سیب، قارچ، چوب پنبه، انبه، قهوه و به تازگی از کاکتوس ساخته و تولید میشود. استفاده از این چرم علاوه بر این که به کشته شدن حیوانات کمتر کمک میکند، باعث جلوگیری از مصرف بیش از حد آب میگردد. همهی این عوامل به علاوه مزایایی دیگر، چرم گیاهی را به گزینهای محبوب و مناسب برای تمامی افراد و مخصوصاً مدافعان محیط زیست تبدیل میکند.
بسیاری از افراد فکر میکنند چرم گیاهی به تازگی تولید و وارد بازار شده؛ این در حالیست که تاریخ اولین چرم گیاهی تولید شده به اواخر قرن نوزدهم بر میگردد. در جریان جنگ جهانی، چرم حیوانی نیز از جمله کالاهایی بود که جیره بندی شد. بنابراین کارخانههای آلمانی اقدام به تولید چرم گیاهی کرده و شروع کننده این راه بودند. سال 1920 دومین باری بود که چرم مصنوعی یا گیاهی تولید شد. این چرم که توسط شرکت لاستیک سازی آمریکایی ساخته و تولید شد، نایوگاید نامیده شده و به دلایلی از جمله ظاهری که شبیه چرم طبیعی بود، مورد توجه و استقبال مردم قرار گرفت.
مراحل تولید چرم گیاهی
اولین مرحله تولید چرم گیاهی، انتخاب الیاف پلی استر یا کتان به عنوان ماده پایه میباشد. به جز این دو الیاف، از الیاف دیگری نیز استفاده میشود اما این دو، بهترین نوع الیاف پایه هستند. الیاف پلی استر نیز به دلیل قابلیت بازیافت شدن، بهترین گزینه جهت ماده پایه میباشند. دومین مرحله، استفاده از مادهای پلاستیکی برای برقراری اتصال و پیوند بین مواد از جمله پلی وینیل کلراید (PVC) و یا پلی اورتان (PU) میباشد. این دو ماده پلاستیکی نیز از سوختهای فسیلی ساخته میشوند که همین امر باعث میشود برای محیط زیست مضر باشند. بنابراین که لزوماً تمامی چرمهای گیاهی نیز برای محیط زیست و حیوانات بی ضرر نیستند. در مرحله سوم ماده پلاستیکی را ذوب کرده و باعث اتصال پلاستیک و ماده پایه میشوند. مرحله چهارم، آخرین مرحلهی تولید چرم گیاهی میباشد. در این مرحله چرم گیاهی به دست آمده را با کمک دستگاه برش زن و با توجه به محصول مورد نظر، برش میدهند. ابعاد برش این چرم به کاربرد، محصولی که چرم قرار است برای ساخت آن مورد استفاده قرار گیرد و در نهایت نوع چرم بستگی دارد.
دباغی چرم گیاهی
دباغی چرم گیاهی به دو روش کلی گیاهی و کرومی ( شیمیایی ) انجام میگیرد. تانن گیاهی به عنوان جایگزین پوست طبیعی و در روش دباغی گیاهی، مورد استفاده قرار میگیرد. تانن یک پودر است که در فرایند دباغی چرم، با آب ترکیب میشود. سپس چرم در این محلول رها میشود تا جایگزین آب موجود در چرم طبیعی شود. فرایند دباغی چرم گیاهی با تانن بسیار طولانی بوده و بین 10 تا 15 روز به طول میانجامد. طولانی بودن پروسه و نیاز به تکرار کردن آن، باعث شد روش دباغی کرومی روی کار آمده و به عبارتی جایگزین روش دباغی گیاهی شود.
روش کرومی اگرچه دردسرهای روش گیاهی را ندارد، به دلیل استفاده از مواد شیمیایی و نه گیاهی، آسیب زیادی به طبیعت وارد میکند. در روش دباغی شیمیایی، از نمکهای کرومی جهت پر کردن فاصلهی بین سلولهای پوست و در نهایت رنگ بخشیدن به آن استفاده میشود. آسیب زدن این مواد شیمیایی به طبیعت به قدری بالاست که اروپا و آمریکا و برخی کشورهای دیگر به تولیدکنندگان اجازهی دباغی چرم به روش کرومی و مجوز آن را نمیدهند؛ به همین دلیل چرم دباغی شده به روش کرومی و محصولات به دست آمده از آن معمولاً در کشورهای جهان سومی و پیشرفت نکرده مورد استفاده قرار میگیرند.
مزایای چرم گیاهی
برای مقایسه کردن چرم طبیعی و گیاهی، باید تفاوتهای آنها را بررسی کنیم. ذکر کردن مزایا و معایب به شما این امکان را میدهد تا با دیدی باز محصولات چرم گیاهی یا چرم وگن را بررسی و خریداری کنید. بنابراین در ادامه به معرفی مزایای این نوع چرم میپردازیم.
زیبایی
به بافت کلی و اصلی چرم گیاهی دست زده نمیشود و به همین دلیل نمادی از طبیعت بوده و ظاهر طبیعی خود را حفظ کرده است. این در حالیست که چرمهای طبیعی با یک لایه رنگ پوشیده شده و دیگر ظاهر طبیعی و اصلی خود را ندارند. چرمهای کرومی به صورت شیمیایی و مصنوعی دو رنگ هستند اما چرمهای گیاهی به صورت طبیعی دو رنگ میباشند که ویژگی بسیار خاصی میباشد.
کیفیت بالا
برخلاف تصور بسیاری از افراد، چرم وگن بسیار با کیفیت میباشد. در فرایند ساخت این نوع چرم از رنگهای مصنوعی و شیمیایی استفاده نشده و همین امر باعث میشود از چرمی استفاده شود که سطحی سالم دارد. به علاوه واکسهایی که جهت نگهداری و مراقبت از این چرم مورد استفاده قرار میگیرند نیز گیاهی و طبیعی بوده و از مواد شیمیایی ساخته نشدهاند. بنابراین چرم گیاهی علاوه بر داشتن سطح ارگانیک، از واکس ارگانیک و سالم نیز برخوردار است.
مقاومت و دوام بالا
محصولاتی که از چرم وگن ساخته میشوند، با مرور زمان حالت اولیهی خود را از دست نمیدهند؛ این در حالیست که چرم کرومی پس از مدتی استایل و شکل اولیهی خود را از دست داده و کش میآید. از چرم گیاهی به دلیل مقاومت و دوام بالا در مبلمان سازی استفاده میشود.
بوی مطبوع
چرم طبیعی در بسیاری از مواقع ممکن است همچنان بوی حیوانات را در خود حفظ کرده و چرمهای کرومی نیز در اکثر مواقع بویی نامطبوع دارند. این در حالیست که چرم وگن به دلیل داشتن تانن گیاهی، بوی بسیار خوبی دارد.
حامی محیط زیست
چرم طبیعی به طور کلی با کشتار حیوانات، مصرف بیش از حد آب و استفاده از موادی که برای کرهی زمین مضر هستند، به محیط زیست آسیب وارد میکند. این در حالیست که چرم گیاهی بدون کشتن هیچ حیوانی و بدون نیاز به آب زیاد، با مواد شیمیایی و مضر ساخته نمیشود و به همین دلیل برای زمین، حیوانات، محیط زیست و در نهایت سلامت انسان مفيدتر میباشد. این چرم همچنین به صورت کلی در بسیاری از کفشهای چرم و به عنوان آستر مورد استفاده قرار میگیرد چرا که به پای انسان امکان نفس کشیدن میدهد و با جذب عرق پا، باعث میشود کفش و پا بوی بدی نگیرند.
جمع بندی
چرم گیاهی اگرچه تاریخچهای طولانی ندارد، اما به سرعت در حال پیشرفت میباشد. این چرم امروزه از انواع گیاهان و میوهها ساخته شده و از کیفیت بالایی نیز برخوردار میباشد. چرم وگن گزینهی بسیار مناسبی برای تمام افراد از جمله گیاهخواران و حامیان محیط زیست میباشد.